المنسوب لإمام الرضا ( ع ) ( مترجم : نصير الدين امير صادقى )

194

طب الرضا ( ع ) - طب و بهداشت از امام رضا ( ع ) ( فارسي )

بخش بر چهار ثم فرق ذلك على اربعة اجزاء من الجسد . . الى مرة السوداء . ( 1 ) پس از آن طبايع را بر چهار جزء بدن تقسيم كرد : بر سر ، سينه ، پهلو و شكم . خون را بر سر و صورت و چشمها و گوشها و بينى و دهان و دماغ مسلط كرد . بلغم را بر سينه با نيروى باد استيلا داد . صفرا را بر دنده‌هاى پهلو غالب كرد . سودا را بر شكم و احشاء و امعاء سيطره داد . هر كدام از اين اخلاط غلبه كند آثارش در جاهائى كه فوقا ذكر شد بيشتر مشهود است مثلا : وقتى خون غلبه كند رنگ رخساره و زبان و چشم سرخ مىشود و بيمار بسيار خميازه ميكشد ، بزاق دهان شيرين ميگردد ، رگهاى گردن متورم مىشود ، پيشانى چروك بر ميدارد و پوستش كلفت ميگردد ، حواس پنجگانه ضعيف و اشياء برنگ سرخ در نظر مىآيد . پيدايش انواع جوشها و خون دماغ و جريان خون از بن دندانها و لثه‌ها نيز دليل بر غلبهء خونست . وقتى صفرا غلبه مىكند نيز داراى علائم بسيارى است كه ظاهرتر از همه عطش زياد و درد پهلو و معده و احساس سوزش است . وقتى سوداء غالب مىآيد شكم به پشت مىچسبد و بيمار احساس گرسنگى زياد مىكند . هنگامى كه بلغم چيره مىشود شخص بسيار آروغ مىزند ،